خانه / الکترونیک / اتواع مدارات نوسان ساز

اتواع مدارات نوسان ساز

اتواع مدارات نوسان ساز

به طور کلی در مدارات نوسان ساز، قسمت اصلی مدار که وظیفه اش ساختن نوسان می باشد یا شامل سیم پیچ و خازن می باشد (lc) و یا شامل کریستال است که فرکانس نوسان سازهای کریستالی دقیق تر و ثابت تر هستند.

در قسمت تقویت کننده ها ی مدارات نوسان ساز یا از ترانزیستور استفاده می شود، یا از گیت های منطقی (لاجیک) و یا از تقویت کننده های عملیاتی (آی.سی های اپ-امپ) استفاده می شود. در شکل زیر، در قسمت الف، مدار نوسان ساز با سیم پیچ و خازن و در قسمت ب، مدار نوسان ساز با کریستال رسم شده است.

شکل بشکل الف

نوسان ساز های ترانزیستوری

نوساتن ساز های ترانزیستوری عمدتا به 3 دسته تقسیم می شوند: آرمسترانگ، هارتلی و کولپیتس.

نوسان ساز آرمسترانگ

این نوع نوسان ساز به نام مخترع آن یعنی آرمسترانگ، نامگذاری شده و از قدیمی ترین نوع نوسان سازها به شمار می رود. در این نوسان ساز، یک مدار lc، به عنوان نوسان کننده و یک ترانزیستور به عنوان تقویت کننده و یک فیدبک که به صورت کوپلاژ ترانس (انتقال دهنده ترانسی) می باشد، به کار رفته است و موج تقویت شده از کلکتور، برای جلوگیری از میراشدن نوسانات سیم پیچ به مدار lc برگشت داده می شود.در این نوسان ساز، جهت سیم پیچ های L1 و L2 طوری است که اختلاف فاز در ولتاژ القا شده، ایجاد می شود و معمولا روی یک هسته، پیچیده می شوند. مقدار فرکانس ساخته شده با فرمول زیر محاسبه می شود.

فرمول آرمسترانگ

که F فرکانس بر حسب هرتز و L1 مقدار سیم پیچ بر حسب هانری و C1 مقدار خازن بر حسب فاراد می باشد.

نوسان ساز آرمسترانگ

مدار عملی یک نوسان ساز ساده ی هارتلی

مدار زیر یک نوسان ساز با سیم پیچ سه سر می باشد که سیم پیچ های مدار، کادر آنتن سه سر یک رادیوی موج متوسط  (MW) می باشد. چنان چه، نقاط B و A به یک گوشی کریستالی وصل شوند، صدای سوت شنیده می شود. همچنین اگر یک رادیوی MW را روشن نمایید، می توانید با تغییر واریابل رادیو، صدای سوت را بر روی رادیو نیز بشنوید.

مدار عملی نوسان ساز هارتلی

نوسان ساز کولپیتس

این نوسان ساز شبیه هارتلی است با این فرق که در مدل LC آن به جای ترانس با سروسط، از خازن با سروسط (2 خازن به هم سری شده) استفاده می شود که در نتیجه، سیم پیچ L1 و خازن C1، مدار Lcرا تشکیل می دهند.

با وصل ولتاژ به مدار، جریانی در ترانزیستور برقرار می شود. افت ولتاژ روی کلکتور از طریق C4 به مدار Lc فیدبک شده و مدار Lc را تحریک می کند. نوسانات ایجاد شده در مدار Lc بین C1 و C2 تقسیم شده و افت روی C1 به بیس از طریق C3 کوپلاژ می شود و سیگنال تقویت شده از طریق C4 روی C2 برگشت داده می شود. در این مدار هم چون امیتر مشترک است،اختلاف فاز بین موج ورودی و خروجی داریم. از طرفی، چون وسط دو خازن شاسی شده صفحه پایین C2 با صفحه بالای C1 هم اختلاف فاز دارند، لذا موج ورودی و خروجی هم فازند.

مقدار فرکانس از فرمول زیر محاسبه می شود که C بر حسب فاراد و L بر حسب هانری می باشد.نوسان ساز کولپیتس

نوسان ساز کولپیتس با کریستالنوسان ساز کولپیتس با سیم پیچ و خازن

 موسسه خیریه حمایت از کودکان مبتلا به سرطان

 نویسنده : زهرا ایزانلو

 تاریخ انتشار :

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *




مطلب پیشنهادی

test-crysta1l

چگونه قدرت یک فرستنده را تنظیم و مشخص کنیم؟

چگونه قدرت یک فرستنده را تنظیم و مشخص کنیم؟ برای اندازه گیری قدرت خروجی یک …